Amerika Birleşik Devletleri’nde başkanlık koltuğunda oturan Donald Trump’ın finansal hamleleri ve sosyal medyadaki aktifliği, küresel piyasaları sarsacak nitelikte bir tartışmanın fitilini ateşledi. CNN International tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, Trump’ın Truth Social platformunda milyonlarca takipçisine tavsiye ettiği veya övdüğü dev şirketlerin hisselerini, bu paylaşımlardan sadece birkaç gün önce portföyüne kattığını ortaya çıkardı. Yapay zeka teknolojisi kullanılarak yapılan bu çarpıcı analiz, Beyaz Saray’daki çıkar çatışması iddialarını yeniden alevlendirirken, finans dünyasında da geniş yankı uyandırdı.
NVIDIA VE YAPAY ZEKA YATIRIMLARINDAKİ SIR
ABD Başkanı Donald Trump, geride bıraktığımız yıl kendi sosyal medya mecrası Truth Social üzerinden takipçilerine oldukça iddialı bir duyuruda bulunmuştu. Takvimler 15 Nisan 2025’i gösterdiğinde, platformdaki 9 milyonu aşkın takipçisine seslenen Trump, “Gerekli tüm izinler hızlandırılacak ve Nvidia ve benzeri şirketlere hızla teslim edilecek” vaadinde bulunmuştu. Ancak o günlerde kamuoyundan gizlenen çarpıcı detay, Trump’ın bu paylaşımdan sadece birkaç gün önce söz konusu teknoloji devinin hisselerine 200 bin ile500 bin dolar arasında bir yatırım yapmış olmasıydı. Trump’ın hisse senedi alımı gerçekleştirdikten hemen sonraki günlerde Truth Social hesabı üzerinden 20’den fazla şirketin reklamını yaptığını, hatta kimi zaman doğrudan yatırım yaptığı bu firmaların lehine sonuçlanabilecek resmi hükümet kararlarını ilan ettiğini ortaya çıktı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ DEV ANALİZ
CNN International ekibi, yapay zeka teknolojisinden yararlanarak Trump’ın sosyal medya paylaşımlarını içeren veri tabanını, yıllık resmi mali beyanlarında yer alan borsa işlemlerinin eksiksiz listesiyle karşı karşıya getirdi. Bu analizde, Trump’ın yakın zamanda işlem yaptığı şirketlerle ilgili sosyal medyada yaptığı paylaşımlar mercek altına alındı. Hem sosyal medyada son derece aktif olan hem de borsada yoğun işlemler gerçekleştiren Trump, geride bıraktığımız yıl 6 binden fazla paylaşım yaparken, dev şirketler hakkındaki görüşlerini de sık sık dile getirdi. Aynı dönemde Trump’ın portföy yöneticileri ise 20 binde fazla hisse senedi alım satım işlemi gerçekleştirdi. Yapay zeka destekli bu inceleme, Trump’ın Truth Social’da şirketler, yöneticiler ya da ürünler hakkında övgü dolu ifadeler kullanmadan önceki bir haftalık süreçte, 21 farklı firmaya ait en az 44 hisse senedini satın aldığını ortaya koydu. Diğer taraftan Trump, en az 17 farklı olayda ise sekiz şirketin hissesini satın aldıktan kısa bir süre sonra bu firmalar veya yöneticileri hakkında olumsuz içerikli mesajlar paylaştı. Hükümet Etik Ofisi tarafından geçtiğimiz ay yayımlanan resmi mali beyanlar, Trump’ın 2025 yılı boyunca gerçekleştirdiği ve ezici çoğunluğu hisse senedi alım satımından oluşan 21.000’den fazla finansal işlemi gözler önüne seriyor.
BEYAZ SARAY’DAN JET İTİRAZ
Ortaya çıkan bu çarpıcı verilerin ardından Beyaz Saray ve Trump cephesinden savunma açıklamaları gecikmedi. Konuya ilişkin açıklama yapan Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Trump’ın tüm finansal varlıklarının “bağımsız üçüncü taraf finans kuruluşları tarafından yönetilen tamamen takdir yetkisine sahip hesaplarda tutulduğunu” kaydetti. Kelly, “Başkan Trump yalnızca Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda hareket eder; bu nedenle, sahte haber medyası tarafından kendisine ve işletmelerine karşı yıllarca süren yalan ve asılsız suçlamalara rağmen, halk onu ezici bir çoğunlukla yeniden bu göreve seçti. Çıkar çatışması yoktur” diyerek iddiaları kesin bir dille reddetti.
SİNSİ HAMLE: GELENEKSEL KÖR GÜVEN FONU YERİNE AİLE VAKFI
Trump’ın varlıklarını yönetme biçimi, kendisinden önceki ABD başkanlarının uyguladığı yöntemlerden çok ciddi farklılıklar gösteriyor. Son on yılda bireysel hisse senedi ya da işletme sahibi olan neredeyse tüm başkanlar, bu varlıklarını tamamen bağımsız bir kör güven fonuna devrediyordu. Bu sayede hangi hisse senetlerine sahip olduklarından hiçbir şekilde haberdar olmuyorlardı. Trump ise bu yerleşik teamülün dışına çıkarak, tüm varlıklarını oğlu Donald Jr.’ın mütevelli olarak görevlendirildiği özel bir aile vakfına devretmeyi tercih etti. Bu yapısal tercih, Trump’ın alım satım işlemlerini doğrudan kendisi yönlendiremese bile, elinde hangi hisselerin bulunduğunu detaylıca bilmesine ve mali beyanlarında her bir işlemi tek tek raporlayabilmesine olanak tanıyor.
TESLA, US STEEL VE DİĞER DEV ŞİRKETLERDEKİ SİNSİ ÇARK
Bulgular, Trump’ın borsa işlemleri ile sosyal medya paylaşımları arasındaki bu dikkat çekici örtüşmenin henüz göreve başlamadan önce bile devrede olduğunu gösteriyor. Örneğin, 6 Ocak 2025 tarihinde Trump, en az 1.000 dolar değerinde US Steel hissesi satın aldı ve tam olarak aynı gün Truth Social’da, uygulamayı planladığı gümrük vergilerinin “şirketi çok daha karlı ve değerli hale getireceğini” yazdı. Trump bu paylaşımında, “Bir zamanlar dünyanın en büyük şirketi olan US Steel’in yeniden büyüklüğe doğru ilerlemede öncülük etmesi güzel olmaz mıydı?” sorusunu yönelterek, “Her şey çok hızlı bir şekilde gerçekleşebilir!” ifadesini kullandı. O gün hisse alımının mı yoksa paylaşımın mı daha önce yapıldığı ise netleştirilemedi.
Trump’ın borsada en yoğun şekilde işlem gerçekleştirdiği hisselerin başında ise elektrikli araç devi Tesla geliyordu. Geçen yıl Tesla hisselerinde 50’den fazla alım işlemi gerçekleştirerek en az 4 milyon dolarlık yatırım yapan Trump, birkaç kez de satış işlemi gerçekleştirdi. Bu alımların toplamda en az 17.000 dolar tutarındaki önemli bir kısmı, Trump’ın Mart ayında Beyaz Saray bahçesinde Tesla araçlarını hayranlıkla incelediği ve şirketin ABD’deki üretim kapasitesini artırma planlarını övdüğü videoları paylaşmasından sadece günler önce yapılmıştı.
Trump’ın zaman zaman aynı gün içinde birden fazla şirketin hissesini alıp ardından bunları topluca övdüğü de görüldü. 10 Mart tarihinde GE Aerospace, Eli Lilly ve Apple şirketlerinin her birinden 15.000 ila 50.000 dolar arasında hisse satın alan Trump, sadece iki gün sonra bu üç şirketi tek bir Truth Social gönderisinde bir araya getirdi. Trump, Fox News’un ABD sanayisine yapılan yatırımları öne çıkaran bir haberine atıfta bulunarak bu şirketleri övdü. Trump, bahsi geçen bu üç dev firmanın yanı sıra portföyüne 300’den fazla farklı şirketin hissesini daha ekledi.
Öte yandan Trump’ın eleştirel paylaşımları öncesinde de borsa hareketliliği yaşandı. NBC ve MSNBC televizyon kanallarına yönelik sert eleştiriler içeren mesajlar yayınlamadan hemen önce Comcast hisselerinden birkaç kez alım yapan Trump, benzer bir hamleyi Microsoft için de gerçekleştirdi.
Eski bir Biden yönetimi yetkilisini kadrosuna kattığı için Microsoft’u hedef alan sert bir paylaşım yapmadan günler önce, şirketin hisselerinden en az 1,3 milyon dolar değerinde alım yapıldığı kayıtlara geçti.
